دانلود مقاله و تحقیق word با فرمت doc قابل ویرایش
افزودن به علاقه مندی ها

به اشتراک گذاری:

دانلود مقاله نقش علم و صنعت در جامعه اسلام

دانلود
  • خلاصه مقاله نقش علم و صنعت در جامعه اسلام

    «مقدمه»

    به علت پیشرفت علم و فناوری در غرب در دویست سال گذشته مسأله جایگاه علوم طبیعت (علوم فیزیکی و زیستی) در قرآن در یکصد سال گذشته همواره مورد بحث فضلای مسلمان بوده است.

    این دیدگاه ها را می توان از لحاظ موضع گیری نسبت به علوم تجربی رایج به سه گروه تقسیم کرد:

    1- گروهی اصالت را به معارف اسلامی داده اند و برای علوم جدید شأنی قائل نیستند و یا با آنها مخالفند. که عده ای علوم فیزیکی و طبیعی جدید را در تعارض با اسلام می بینند.

    2- گروهی علوم طبیعت را یک فعالیت بشری تلقی کرده اند و برای دین شأنی در شناخت طبیعی قائل نیستند. اینها می گویند علوم طبیعت مربوط به عقل بشری است و نیازی به توصیه های دین در این خصوص نیست.

    3- بعضی از فضلای مسلمان برآنند که علم توصیه شده در قرآن هم شامل معارف خاصّ دینی است و هم شامل علوم طبیعت.

    رواج بینش گروه اول به عدم رشد علوم طبیعت در جوامع اسلامی منجر شده و رواج بینش گروه دوم به علم زدگی و دوری از علم و حکمت و ارزش های اخلاقی منجر گشته است.

     تصور اسلامی علم

    در اسلام احادیث زیادی در مورد ارزش و اهمیت علم و سواد آموزی از طرف رسول خدا و ائمه اطهار ( ع ) بیان شده است ، همانند حدیث معروف « طلب العلم فرضه علی کل مسلم » فراگرفتن دانش بر هر مسلمانی واجب است .

    از آیات و روایات مختلف چنین استنباط می شود :

    در بسیاری از آیات و روایات علم به صورت مطلق مطرح شده است ، همانند « بگو آیا دانایان با نادانان برابرند » ( زمره ، 9 )

    بعضی منظور از علم را تنها اصول عقاید و احکام شرعی عنوان نکرده و بلکه گسترده تر از آن می دانند ( نمل ، 16-15 )

    علم مورد نظر اسلام منحصر به علم شرایع و احکام حلال و حرام نیست ، بلکه میراث گرانبهایی که دانشمندان مسلمان چند قرن اول هجری باقی گزارده انند .

    کنار گذاشتن علوم دیگر و بکار گرفتن علومی که برای حفظ کیان و رفع نیازهای جامعه مفید باشد نیز کار درستی نیست .

     

    بخش اول

    نقش علم و صنعت در جامعه اسلامی:

     1- اسلام و علوم طبیعی

     2- دلایل اهمیت علوم طبیعی از نظر اسلام

    اسلام و علوم طبیعی: در قرآن کریم در حدود 780 بار لفظ علم و مشتقات آن به کار رفته است. در اولین آیاتی که به پیامبر (ص) نازل شد، صحبت از قرائت و قلم و تعلیم علم به انسان است. (علق 5-1)

    و در جایی که خلقت آدم مطرح شده است صحبت از این است که پس از تعلیم اسماء به آدم فرشتگان در مقابل او خضوع کردند. (بقره 32-31) در قرآن آمده است عالمان با جاهلان مساوی نیستند. (زمر-9) و آمده است که تنها علماء درک می کنند. (عنکبوت-43) و آمده است که تنها علماء از حق تعالی خشیت دارند. (فاطر-28)

    از پیامبر نقل شده است که فرمودند طلب علم بر هر مسلمانی واجب است. تنها محدودیتی که در اسلام در مورد کسب دانش آمده این است که مسلمانان باید تنها دنبال فراگرفتن علم نافع باشند.

    از پیامبر (ص) نقل شده است که فرمودند: (اللهم انی اعوذبک من علم لا ینفع) (خدایا به تو پناه می برم از علمی که در آن نفعی نیست). هر علمی که انسان را در ایفای نقشی که من تعالی در این جهان برایش گذاشته است یاری کند نافع به حساب می آید در غیر این صورت علم، غیرنافع است.

    دلایل اهمیت علوم طبیعی از نظر اسلام: اکنون می خواهیم ببینیم علوم طبیعی در جهان بینی اسلامی از چه نظر مطلوبند و تا چه حد نقشی را که برای علوم ممدوح ذکر کردیم می توانند ایفا کنند. مطالعه ی قرآن و سنت اسلامی نشان می دهد که فراگیری این علوم برای امت اسلامی از دو جهت ضروری است: 1- نقش این علوم در خداشناسی 2- نقش این علوم در قوام و اعتلای جامعه ی اسلامی

     

    1. نقش علوم طبیعی در خداشناسی:

     در قرآن مجید در حدود 750 آیه در زمینه ی خداشناسی از راه علوم طبیعی آمده است. در این آیات خداوند متعال از پدیده های طبیعی به عنوان آیات الهی یاد می کند و بندگان را به تفکر و نظر در آنها دعوت می کند. این آیات را می توان به چند دسته تقسیم کرد:

    1- آیاتی که در آنها از مواد سازنده اشیاء صحبت شده و یا به کشف آنها امر شده است: مثلاً در آیه های (طارق-5) (نور-45) (انسان-2)

    2- آیاتی که در آنها از نحوه ی خلقت اشیاء صحبت شده و یا به کشف پیدایش آنها امر شده است: مثلاً آیه های:

    (هود-7) (مؤمنون-14-12) (انبیاء 30) (لقمان -10) (فصلت-11) (غاشیه-20-17)

    3- آیاتی که در آنها امر به کشف نحوه ی خلقت جهان شده است. مثلاً آیه های: (عنکبوت 20-19)

    4- آیاتی که در آنها امر به مطالعه ی تحولات طبیعی شده است. مثلاً آیه های (زمر-21) (روم-48) (بقره-164).

    5- آیاتی که در آنها به موجودات طبیعی قسم خورده شده است. مثلاً آیه های (شمس6-1) (واقعه76-75) (طارق3-1) (بروج-1).

    6- آیاتی که در آنها با اشاره به برخی از پیامدهای طبیعی امکان وقوع معاد بیان نشده است. مثلاً آیه های

    (حج-5) (یس-81) (روم-19).

    7- آیاتی که در آنها صحبت از وجود نظم در طبیعت و اتقان صنع باری شده است. مثلاً آیه های

    (نمل-88) (ملک4-3) (حجر-19) (فرقان-2) (زمر-5) (انبیا-16)

    8- آیاتی که در آنها صحبت از هماهنگی بین خلقت انسان و سایر موجودات و مسخر بودن امکانات طبیعی برای انسان شده است. مثلاً آیه های (بقره-29) (جاثیه-3) (ملک-15) (نحل-5) (حدید-25) (انعام-97)

    در این آیات خداوند متعال بندگان را دعوت به تفکر و نظر کردن در پدیده های طبیعی می کند تا انسانها از راه مشاهده نظم و هماهنگی دستگاه آفرینش به عجایب خلقت او پی برند. در آیات 28-27 سوره ی فاطر خداوند پس از ذکر یک سلسله پدیده های طبیعی می فرماید: انما یخشی الله من عباده العلمه. یعنی تنها علما هستند که عظمت خدا را در می یابند و خشیتی شایسته او در دلشان پیدا می شود. در آیه های (عنکبوت-49) به این موضوع نیز اشاره شده است. می بینیم که دانشمندان اسلامی و مسلمان علوم طبیعی را از این جهت که انسان را به خدا نزدیک می کند دنبال می کنند.

    متأسفانه این نحوه ی برداشت از علوم طبیعی کم کم در دنیای اسلام کنار گذاشته شد و اکنون به جایی رسیده ایم که هم حیات مادیمان و معنویمان در خطر افتاده است.

    2- نقش علوم طبیعی در قوام و اعتلای جامعه ی اسلامی:

    از آنجایی که طبق آیات روشن قرآن کریم هدف اسلام برقراری یک جامعه ی توحیدی است تحقق پذیر و جامعه ی توحیدی از خطر دنیای کفر بر حذر باشد باید جامعه ی اسلامی مستقل باشد. طبق آیه ی شریفه ی 41- نسا) (توبه-40) (سباء-28) (اعراف-158) و حدیث شریف (الاسلام یعلو و لا یعلی علیه) اسلام برتر است و هیچ چیز بر آن برتری ندارد.

    که از رسول خدا (ص) نقل شده است نیز نتیجه می شود که مسلمان ها نباید هیچ گاه تحت سلطه ی کفار باشند و بنابراین باید از هر جهت مستقل باشد.

    دو نکته ی مهم 1- از نظر اسلام چیزی که تضمین می کند علم در راه درست به کار رود ایمان است. علم در قرآن همراه ایمان آمده است. در اولین آیه ای که به پیامبر نازل شد و در آن امر به قرائت شده است (اقرأ باسم ربک الذی خلق) (علق) قرائت مقرون به اسم پروردگار، آمده است یعنی علم باید به اسم خدا باشد نه به اسم شیطان. علم همراه با ایمان می تواند منجر به عمل صالح شود.

    الا اِنَّ الشر سُر شرار العلماء و انّ الخیر خیار العلماء.

    بدترین بدها دانشمندان بدسیرت و خوب ترین دانشمندان نیک سیرت اند.

    در آیه های (آل عمران-139) (اعراف-96) (منافقون-8) به این موضوع نیز اشاره شده است.

    2- در حالیکه اسلام مجهز شدن مسلمانان به علوم و فنون را برای تأمین استقلال و اعتلای جامعه ی اسلامی تشویق می کند و در آیه (انفال-60) به این موضوع اشاره شده است. همچنین در آیه های (کهف-7) (هود-7) به علم و عمل بهتر و نیکو اشاره شده است.

     

    بخش دوم

    شناخت طبیعت از نظر قرآن کریم

    هدف طبیعت شناسی

    منظور از طبیعت عالم مادی است یعنی عالمی که با حواسمان با آن در ارتباط هستیم. در قرآن کریم متجاوز از 750 آیه وجود دارد که در آنها به پدیده های طبیعی اشارت رفته است. از نظر قرآن موجودات طبیعی آیات (نشانه های) حق تعالی هستند طبیعت شناسی باید به منزله ی آیت شناسی تلقی شود و ما را از آیات به صاحب آیات برسانند.

    آیه های (روم-21) (روم-924) (روم-22) (حج-62) به این موضوع اشاره می کنند.

    طبیعت شناسی می تواند معرفت انسان ها نسبت به خداوند را فزونی بخشد و نیز می تواند آنها را قادر سازد که از امکاناتی که خداوند برای خیر و سعادت ابدی شان فراهم کرده است استفاده کنند.

    امکان شناخت طبیعت: در قرآن آیات زیادی داریم که بشر را به مطالعه ی طبیعت دعوت می کنند:

    (یونس-101) (ذاریات-21-20) (عنکبوت-20) (طارق-5) (بقره-31) (علق-5) (نحل-78) (فصلت-53) (نمل-93) (انبیاء-37)

    این آیات حاکی از این هستند شناخت طبیعت امکان پذیر است والّا امر به مطالعه ی آن نمی شد. همچنین استفاده می شود که خداوند استعداد شناخت را در بشر به ودیعه نهاده است و انسان ها باید این استعداد را به نحو مناسب شکوفا سازند و این آیات نشان می دهند که بشر به بسیاری از حقایق عالم پی خواهد برد.

    مسائل مهم طبیعت شناسی: گرچه هدف غائی طبیعت شناسی از دید قرآن افزودن معرفت انسانها نسبت به خداوند و تقرب به اوست. اما به عنوان اهداف متوسط می توان یک رشته مسائل را ذکر کرد که پی بردن به آنها مقدمه ی رسیدن به آن هدف نهایی می باشد. اینها مسائلی هستند که در ارتباط با پدیده های طبیعی در قرآن کریم مطرح شده اند و ما آنها را به سه دسته تقسیم می کنیم:

    1- کشف مبدأ پیدایش و نحوه ی تکوّن موجودات و پدیده ها:

    در بعضی آیات کشف مبدأ خلقت و مراحل تکوّن بعضی از موجودات و پدیده ها مطرح شده است:

    آیه هایی مثل (انبیاء-30) (نوح16-15) (سجده9-7) (غاشیه-20-17) (روم-48).

    از این قبیل آیات برمی آید که ما باید در پی کشف مبدأ پیدایش و نحوه ی تکوین اشیاء باشیم. زیرا اینها در افزودن ایمان ما و نزدیکی به مبدأ متعال مؤثرند. در برخی از آیات قرآن نیز وقوع برخی از پدیده های طبیعی به عنوان شاهدی بر وقوع معاد ذکر شده اند:

    آیه هایی مثل (یس، 81) (فاطر-9) (حج-5).

    2- کشف نظم و انسجام و هدفداری طبیعت: در بسیاری از آیات قرآن وجود نظم و انسجام و هدفداری در طبیعت به عنوان دلیلی بر وجود خالق حکیم مدبر ذکر شده است. این آیات را می توان به چند دسته تقسیم کرد:

    الف- در برخی از آیات آمده است که خلقت آسمان ها و زمین به حق (دارای غایت) است و باطل نمی شود و از روی لهو و لعب نیست: آیه هایی مثل (دخان 39-38) (آل عمران-191) (انعام-73) (انبیاء17-16)

    ب- در برخی از آیات آمده است که برای سیر طبیعی حوادث مهلت معینی است: آیه هایی مثل: (روم-8) (رعد-2)

    ج- در برخی از آیات آمده است که خلقت اشیاء و جریان امور طبیعت روی حساب می باشد. (یعنی دارای اندازه معین و مشخص اند). آیه هایی مثل: (الرحمن-5) (حجر-21) (رعد-8) (فرقان-2) (الرحمن-7) (حجر-19).

    درست به دلیل وجود همین نظم است که قوانین طبیعی مفهوم پیدا می کنند.

    از آیات (یونس، 45) ، (الملک-3) می توان نتیجه گرفت که کشف نظم و انسجام در طبیعت (یعنی قوانین طبیعی) و اتقان منبع باریتعالی یکی از مسائل عمده طبیعت شناسی است.

  • فهرست مقاله نقش علم و صنعت در جامعه اسلام

    فهرست مطالب:

    مقدمه.................................................................................................................................... 1

    بخش اول: نقش علم و صنعت در جامعه ی اسلام....................................................................... 3

    نقش علوم طبیعی در خداشناسی............................................................................ 4

    نقش علوم طبیعی در قوام و اعتلای جامعه ی اسلامی..................................................... 5

    بخش دوم: شناخت طبیعت از نظر قرآن کریم............................................................. 7

    هدف طبیعت شناسی........................................................................................ 7

    امکان شناخت طبیعی........................................................................................ 7

    مسائل مهم طبیعت شناسی................................................................................... 7

    مجاری شناخت طبیعت...................................................................................... 9

    مراتب شناخت طبیعت...................................................................................... 13

    آفات شناخت............................................................................................... 15

    اصول راهنما در شناخت طبیعت........................................................................... 18

    جمع بندی................................................................................................... 21

    منابع.................................................................................................................................... 22

مقالات مرتبط

دانلود مقاله جایگاه علوم طبیعت در جوامع اسلامی (نقش علم و صنعت در جامعه اسلام)

دانلود مقاله جایگاه علوم طبیعت در جوامع اسلامی (نقش علم و صنعت در جامعه اسلام)

  • الهیات - معارف اسلامی - اندیشه اسلامی
  • ۲۳
  • «مقدمه»به علت پیشرفت علم و فناوری در غرب در دویست سال گذشته مسأله جایگاه علوم طبیعت (علوم فیزیکی و زیستی) در قرآن در یکصد سال گذشته همواره مورد بحث فضلای مسلمان بوده است.این دیدگاه ها را می توان از لحاظ موضع گیری نسبت به علوم تجربی رایج به سه گروه ...

دانلود پروژه دانشجویی کاربرد میکروارگانیزم ها (زیرسازواره ها) در تولید آنتی بیوتیک ها (پادزیست ها) و ارتباط آن با صنعت و فناوری در حوزه ی علم زیست شناسی

دانلود پروژه دانشجویی کاربرد میکروارگانیزم ها (زیرسازواره ها) در تولید آنتی بیوتیک ها (پادزیست ها) و ارتباط آن با صنعت و فناوری در حوزه ی علم زیست شناسی

  • علوم پزشکی - پیراپزشکی
  • ۵۶
  • امروزه با مطالعات فراوانی که دانشمندان در عرصه های مختلف انجام داده اند، می توان بی اغراق ادعا کرد که استفاده از میکروارگانیسم ها انقلاب عظیمی در همه ابعاد زندگی انسان به وجود آورده است. بشر با شناخت میکروارگانیسم ها از گذشته تا کنون هم توانسته ...

دانلود مقاله کاربرد میکروارگانیسم ها در تولید آنتی بیوتیک ها و ارتباط آن با صنعت و فناوری در حوزه علم زیست شناسی

دانلود مقاله کاربرد میکروارگانیسم ها در تولید آنتی بیوتیک ها و ارتباط آن با صنعت و فناوری در حوزه علم زیست شناسی

  • شیمی - زیست شناسی
  • ۷۷
  • امروزه با گسترش علم ودانش بشری وپیشرفتهای همه جانبه ای در علوم رخ داده است علوم زیستی نیز از این پیشرفت بی بهره نمانده است تلاش بی وقفه دانشمندان برای بدست آوردن هرچه بیشترنتایج برای زندگی بشر آنها را بر این واداشته تا تحقیقات خود را گسترده تر کنند ...

دانلود تحقیق علم اسلامی، مدیریت اسلامی

دانلود تحقیق علم اسلامی، مدیریت اسلامی

  • اقتصاد - حسابداری - مدیریت
  • ۱۰
  • تبیین مفهوم مدیریت اسلامىاستاد مصباح یزدىتعبیر مدیریت اسلامى حاکى از این است که مدیریت مى تواند داراى دو وصف اسلامى و غیراسلامى باشد، و از اینروى این سؤال، مطرح مى شود: چه ارتباطى بین مدیریت به عنوان یک علم و بین اسلام به عنوان یک دین، وجود دارد؟این ...

دانلود گزارش کارآموزی حسابداری صنعتی -فعالیت و حسابداری انبارهای فنی-هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران ( هما )

دانلود گزارش کارآموزی حسابداری صنعتی -فعالیت و حسابداری انبارهای فنی-هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران ( هما )

  • اقتصاد - حسابداری - مدیریت
  • ۶۵
  • رشد روز افزون مبادلات بازرگانی و گسترش فعالیت‌های تولیدی سبب پیدایش ظهور موسسات و سازمان‌های بزرگتر گردیده که این نیز ضمن تغییر شکل روابط اقتصادی - تغییرات اساسی در جهت تجزیه و تفکیک مشاغل موجود در موسسات گردید که اگر چه بظاهر اختصاصاً هر یک وظایف ...

دانلود مقاله علم اقتصاد، مکتب اقتصادی و سیستم اقتصاد اسلامی

دانلود مقاله علم اقتصاد، مکتب اقتصادی و سیستم اقتصاد اسلامی

  • اقتصاد - حسابداری - مدیریت
  • ۵۳
  • چکیده‌ اقتصاد اسلامی‌ مقوله‌ای‌ است‌ که‌ از دیرباز مورد بحث‌ و بررسی‌ علماء اسلامی‌ قرار گرفته‌ است‌. دانشمندان‌ اسلامی‌ درباره‌ ماهیت‌ اقتصاد اسلامی‌ بحثهای‌ زیادی‌ داشته‌اند و کتب‌ و مقالات‌ زیادی‌ دراین‌ زمینه‌ به‌ رشته‌ تحریر درآمده است. به‌ ...

دانلود تحقیق نقش معلمان در پیروزى انقلاب اسلامى ایران

دانلود تحقیق نقش معلمان در پیروزى انقلاب اسلامى ایران

  • تاریخ
  • ۶
  • جاء الحق و زهق الباطل ان الباطل کان زهوقا» انقلاب اسلامى ایران یکى از بزرگترین رویدادهاى تاریخى در قرن بیستم است. جهان در سال 1357 شمسى شاهد ظهور یک جهان بینى و خیزش یک ایدئولوژى با نام انقلاب اسلامى شد. قطعا در حافظه تاریخى ملت ایران و ملل دنیا ...

دانلود گزارش مرکز آموزش عالی علمی صنعتی خراسان آزمایشگاه تشخیص طبی تحت وب

دانلود گزارش مرکز آموزش عالی علمی صنعتی خراسان آزمایشگاه تشخیص طبی تحت وب

  • علوم پزشکی - پیراپزشکی
  • ۶۹
  • این گزارش از دو فصل اصلی تشکیل شده فصل اول به تشریح تکنولوژی Visual Studio 2005 مایکروسافت اختصاص یافته که در آن .NET Framework و ADO.NET و ASP.NET با جزئیات کامل بررسی و در مورد هر کدام به مزایای استفاده از آنها اشاره شده ، در فصل دوم به مراحل ...

دانلود تحقیق جایگاه صنعت بیمه بعد از انقلاب اسلامی ایران

دانلود تحقیق جایگاه صنعت بیمه بعد از انقلاب اسلامی ایران

  • بیمه
  • ۹
  • مؤسسات بیمه کشور تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی با ترکیبی از یک شرکت دولتی، دوازده شرکت خصوصی و دو مؤسسه بیمه خارجی به صورت نمایندگی در سطح کشور فعالیت میکردند. در چهارم تیر 1358 بنابر تصمیم شورای انقلاب دوازده شرکت خصوصی، ملی اعلام شدند و پروانه ...

دانلود مقاله اصلاح ساختار مؤسسات و ابزار های مالی بازار پول و سرمایه بر اساس تعالیم اسلام

دانلود مقاله اصلاح ساختار مؤسسات و ابزار های مالی بازار پول و سرمایه بر اساس تعالیم اسلام

  • اقتصاد - حسابداری - مدیریت
  • ۲۹
  • چکیده: یکی ازعوامل مؤثر در رشد و توسعه جوامع پیشرفته وجود بازارهای پول و سرمایه فعال است، مؤسسه های پولی و مالی با استفاده از روش ها و ابزارهای متنوع، واسطه پویا و کارآمدی بین صاحبان وجوه مازاد ومتقاضیان وجوه هستند. آنها باطراحی ابزارهای جدید، ...

PaperDoc.ir پیپرداک
Paperdocir@
27 23 800 0938

Follow Us On:

پرداخت نهایی
عنوان مقاله
محصول به سبد خرید اضافه شد.