دانلود مقاله و تحقیق word با فرمت doc قابل ویرایش
افزودن به علاقه مندی ها

به اشتراک گذاری:

دانلود مقاله نظامی

دانلود
  • خلاصه مقاله نظامی

    جمال الدین ابومحمد الیاس

     

    ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی گنجه یی ، استاد بزرگ در داستان سرایی و یکی از نتون های استوار شعر پارسی است . زندگی او بیشتر و نزدیک بتمام در زادگاهش گنجه گذشت و از میان سلاطین با اتابکان آذربایجان و پادشاهان محلی ارزنگان و شروان و مراغه و اتابکان موصل رابطه داشت و منظوم های خود را به نام آنان ساخت .در باره و فاتش تاریخ قطعی درست نیست و آنرا تذکره ای از 576 تا 606 نوشته اند و گویا سال نزدیک بحقیقت 614 هجری (1217 میلادی )‌باشد وی علاوه بر پنج گنج یا خمسه :‌مخزن الاسرار ، خسرو و شیرین ،‌لیلی و مجنون ، هفت پیکر ، اسکندر (نامه ) دیوانی از قصیده ها و غزل ها نیز داشت . نظامی بی شک از استادان مسلم شعر پارسی و از شاعرایست که توانست بایجاد با تکمیل سبک وروش خاصی توفیق یابد. اگر چه داستانسرایی در زبان پارسی پیش از و شروع شده و سابقه داشته است ،‌تنها شاعری که تا پایان قرن شعر تواست این نوع شعر را در زبان پارسی بحد اعلای تکامل برساند نظامیست وی در انتخاب الفاظ و کلمات مناسب و ایجاد ترکیبات خاص تازه و ابداع و اختراع معانی و مضامین نو و دلپسند در هر مورد ،‌و تصویر جزئیات و نیروی تخیل و دقت در وصف و ایجاد مناظر دلپذیر و ریزه کاری در توصیف طبیعت و اشخاص و احوال ،‌و به کار بردن تشپیهات و استغارات مطبوع و نوع ،‌در شمار کسانیست که بعد از خود نظیری نیافته است . ضمناً بنابر عادت اهل زمان از آوردن اصطلاحات علمی و لغات و ترکیبات عربی وافر و بسیاری از اصول و مبانی حکمت و عرفان وع لوم عقلی بهیچر وی ابا نکرده و به همین سبب و با توجه به دقت فراوانی که در آوردن مضامین و گنجانیدن خیالات باریک خود در اشعار داشت ، سخن اوگاه بسیار دشوار و پیچیده شده است.

    فریاد روز افزون

    مرا پرسی که چون ! چونم ایدوست                  جگر پر درد و دل پر خونم ایدوست

    حدیث عاشقی بر من رها کن                           تو لیلی شو که من مجنونم ایدوست

    به فریادم زتو هر روز ، فریاد                         از این فریاد روز افزونم ایدوست

    شندیم عاشقان را می نوازی                           جگر من آن میان بیرونم ایدوست

    نگفتی گربیفتی کیرمت دست ؟                         از این افتادمتر گاکنونم ایدوست

    غزل های نظامی بر تو خوانم                          نگیرد در تو هیچ افسونم ایدوست

     

    ابوالمکارم مجیرالدین بیلقانی

    مجیر از شاعران معروف و زبان آور آذربایجان در قرن ششم هجری (قرن دوازدهم میلادی) و از شاگردان خاقانی شروانیست که بزودی بپایه استاد خود در سخن نزدیک شد و دست بمعاره او زد و پیش از مرگ آن استاد بسال 586 هجری (=1190میلادی) درگذشت. وی بدستگاه اتابکان آذربایجان اختصاص داشت و از سلجوقیان عراق ارسلان بن طغرل سلجوقی (م.571=1175میلادی) را مدح گفت. دیوانش قریب به پنجهزار بیت و پرست از قصائد عالی و غزلهای دل انگیز. تأثیر سبک سخن خاقانی در غالب اشعار او مشهودست و با اینحال مجیر از استاد خود ساده گوی ترست. چیرگی مجیر در ایجاد ترکیبات بدیع و مضامین و معانی نوودلپذیر قابل توجه بسیارست. درباره اورجوع شود به: سخن و سخنوران ، آقای فروزانفر ، (ج2ص250-267) و تاریخ ادبیات در ایران دکتر صفا (ج2،ص721-729).

     

    طارم زربین که درج در مکنون کرده اند

    طاق ازرق بین که جفت گنج قارون کرده اند

                                          پیشکاران شب این بام مقرنس شکل را

                                          باز بی سعی قلم نقش دگرگون کرده اند.

    سبز خنگ چرخ را از بهر خاتون هلال

    این سرافسار مرصع بر سرا کنون کرده اند

                                          از برای قدسیان سی پاره افلاک را

                                          این ده آیتهای زریارب چه موزون کرده اند

    خرد کاری بین که در مشرق تتق بافان شب

    دق مصری را نورد ذیل اکسون کرده اند

     

    جمال الدین اصفهانی

    جمال الدین محمد بن عبدالرزاق اصفهانی بیشتر عمر خود را در اصفهان بزرگری و نقاشی و عاقبت بشاعری گذراند و علاوه بر آل صاعد و آل خجند بعضی از ملوک باوندی طبرستان و سلجوقیان عراق و اتابکان آذربایجان و عراق را نیز مدح گفت . شعرش خالی از تکلف و روانست . در قصائد خود گاه از سنائی و گاه از انوری تقلید کرده است. با اینحال مضامین و موضوعات تازه بسیار در اشعار خویش دارد. در غزل بمرحله بلندی از کمال نزدیک شده و در سایر انواع شعر نیز آثار دل انگیزی بر جای نهاده است . در باره احوال او رجوع کنید به مقدمه دیوان جمال الدین اصفهانی ،‌چاپ تهران ، 1320 و به تاریخ ادبیات در ایران ،‌ ج 2 ص 731-733.

    رستاخیز

    چودر نو رددفراش امر کن فیکون

    سرای پرده سیماب رنگ آینه گون

                                          چو قلع گردد میخ طناب دهردورنگ

                                          چهار طاق عناصر شود شکسته ستون

    نه کله بندد شام از حریر غالیه رنگ

    نه حله پوشد صبح از نسیج سقلاطون

                                          مخدرات سماوی تتق بر اندازند

                                          بجا نماند این هفت قلعه مدهون

    بدست امر شود طی صحایف ملکوت

    بپای قهر شود پست قبه گردون

                                          عدم بگیرد ناگه عنان دهر شموس

                                          فنا در آرد در زیرران جهان حرون

    فلک بسر برد اطوار شغل کون و فساد

    قمر بسر برد ادوار عاد کالعر جون

                                          نه صبح بندد بر سر عمامه های قصب

                                          نه شام گیرد بر کتف حله اکسون

     

     

     

     

    ظهیر الدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی

    سخن سرای بلیغ پایان قرن ششم و ازجمله قصیده سرایان بزرگ و غزلگویان استادست . جوانی او در فاریاب و نیشابور ( از بلاد خراسان ) و بعد از آن چندی در اصفهان (درخدمت آل خجند) و مازندران ( در دستگاه باوندیان ) و آخر الامر در آذربایجان ( نزد اتابکان آذربایجان ) گذشت . وفاتش بسال 598 هجری (=1201 میلادی ) اتفاق افتاد و در مقبره سرخاب تبریز مدفون شد.

    وی از شاعر انیست که دنباله روش انوری را پیش گرفت و بکمال رسانید . سخن او مانند انوری و پیروانش پر از معانی دقیق و مقرون بروانی و لطافت ، و استوار و برگزیده و فصیح است. قدرتش در مدح و ابداع معانی و مضامین جدید در این راه بسیارست ولی نیروی خلاقه طبق او بیشتر در غزلهای لطیف و پر معنی و جذابش آشکار می شود. الفاظ نرم و هموارش درین نوع شعر وقتی بامعانی لطیف  و مضامین باریک همراه شود بآسانی تحول غزل را از حالتی که پیش از قرن ششم داشت بحالتی که در غزلهای سعدی می بینیم نشان می دهد:

     

    سفر

    سفر گزیدم و بشکست عهد قربی را

    مگر بحیله ببینم جمال سلمی را

                                          بلی چو بشکند از هجر اقربا را دل

                                          بسی خطر نبود نیز عهد قربی را

     

    مرازمانه بعهدی که طعنه میزد نفس

    هزار بار بهر بیت ، شعر شعری را

                                          مزاج کودکی از روی خاصیت بمذاج

                                          هنوز طعم شکر می نهاد کسنی را

    زخان و مان بطریقی جدافگند که چشم

    در آنبماند بحیرت سپهر اعلی را

                                          زمانه هر نفس تازه محنتی زاید

                                          اگر چه وعده معین شدست حبلی را

    زروز گاربدین روز گشته ام خرسند

    وداع کرده بکلی دیار ومأوی را

                                          ولیکن از سرسیری بود اگر قومی

                                          بتره باز فروشند من و سلوی را

    بر آن عزیمتم اکنون که اختیار کنم

    هم از طریق ضرورت صلاح و تقوی را

                                                    برای تحفه نظارگان بیارایم

                                                    بحله های عبارت عروس معنی را

    اگر بدعوی دیگر برون نمی آیم

    نگاه داشته باشم طریق اولی را

                                                    چرا بشعر مجرد مفاخرت نکنم

                                                    زشاعری چه بدآمد جریر واعشی را

    اگر مرا زهنرنیست راحتی چه عجب

    زرنگ خویش نباشد نصیب حنی را …

     

    خاقانی

    (افضل الدین بدیل بن علی )‌

    حسان العجم خاقانی شروانی نخست حقایقی تخلص می کرد. پدرش درودگر و مادرش کنیزکی رومی بود که اسلام آورد . عمش کافی الدین عمر بن عثمان مردی طبیب و فیلسوف بود و خاقانی از وی و پسرش و حیدالدین عثمان علوم ادبی و حکمی را فرا گرفت و چندی هم در خدمت ابوالعلاء گنجوی شاعر تلمذ کرد و دختر وی را بزنی خواست و بیاری استاد بخدمت خاقان اکبر فخرالدین منوچهر شروانشاه در آمد و لقب خاقانی گرفت و بعد از آن پادشاه در خدمت پسرش خاقان کبیر اخستان بود. دوبار سفر حج کرد و یکبار در حدود سال 569 هجری ( = 1173 میلادی ) بحبس افتاد. در 571 هجری (= 175میلادی )‌فرزندش بدرود حیات گفت و بعد از آن مصائب دیگر بر اوروی نمود چندانکه میل بعزلت کرد و در اواخر عمردر تبریز بسر برد و در همان شعر بسال 595 هجری (=1198 میلادی )‌در گذشت و در مقبره الشعرای محله سرخاب مدفون شد. وی غیر از دیوان بزرگی از قصائد و مقطعات و غزلها و ترانها ، یک مصنوی بنام تحفه العراقین دارد که در باز گشت از سفر اول حج ببحرهزج مسدس اخرب مقبوض محذوف یا (مقصور ) ساخت.

    خاقانی بی تردید از جمله بزرگترین شاعران قصیده گوی و ازارکان مسلم شعر فارسی و از گویند گانیست که سبک وی مدتها مورد تقلید شاعران بوده است . قوت اندیشه و مهارت او در ترکیب الفاظ و خلق معانی و ابتکار مضامین جدید و پیش گرفتن راههای خاص در توصیف و تشبیه و التزام ردیفهای مشکل مشهورست . ترکیبات او که غالباً با خیالات بدیع همراه و باستعارات و کنایات عجیب آمیخته است، معانی خاصی را که تا عهد را سابقه نداشته در بر دارد. وی بر اثر احاطه بغالت علوم و اطلاعات و اسمار مختلف عهد خود و قدرت خارق العاده یی که در استفاده از آن اطلاعات در تعاریض کلام داشته ، توانسته است. مضامین علمی بی سابقه در شعر ایجاد کند. این شاعر استاد که مانند اکثر استادان عهد خود بروش سنائی درزهد و وعظ نظر داشته ، بسیار کوشیده است که ازین حیث با او برابری کند ودر غالب قصائد حکمی و غزلهای خود متوجه سخنان آن استاد باشد. 

  • فهرست مقاله نظامی

مقالات مرتبط

دانلود تحقیق زندگینامه نظامی

دانلود تحقیق زندگینامه نظامی

  • ادبیات - زبان فارسی
  • ۱۰۹
  • مختصری در احوال وآثار نظامیداستان سرای بزرگ زبان فارسی ، نظامی گنجه ای در قرن ششم و در شهر گنجه پای به عرصه وجود گذاشت. نام او الیاس، کنیه او ابومحمد و لقب او به گفته برخی نظام الدین و یا جمال الدین ذکر شده است. عوفی در لباب الالاب او را ‹‹ الحکیم ...

دانلود تحقیق شرف نامه نظامی گنجوی

دانلود تحقیق شرف نامه نظامی گنجوی

  • مشاهیر و بزرگان
  • ۶
  • نظامی نام این مثنوی را « مثنوی نامه خسروی» و درجای دیگر « شرف نامه ی خسروان» نامیده و در میان مردم به اسکندر نامه و شرفنامه یافته است شاعر در سرودی آن از عشق و علاقه که بدین کار داشته پیروی کرده و به خاطر زر وثروت نسروده است.شرف نامه چهارمین اثر ...

دانلود تحقیق زندگینامه کمال الملک

دانلود تحقیق زندگینامه کمال الملک

  • تاریخ
  • ۹
  • محمد غفاری فرزند میرزا بزرگ به سال 1224 شمسی در یکی از قراء کاشان متولد شد.خانواده ی او مخصوصاً عمویش «صنیع الملک» از نقاشان زبردست بود که کمال الملک به همراه او به تهران آمد و در مدرسه ی دارالفنون به تحصیل پرداخت که در ضمن آن نقاشی هم می کرد تا ...

دانلود تحقیق زندگینامه میرزا کوچک خان جنگلی

دانلود تحقیق زندگینامه میرزا کوچک خان جنگلی

  • تاریخ
  • ۱۰
  • زندگی نامهمیرزا یونس معروف به میرزا کوچک فرزند میرزا بزرگ، اهل رشت، در سال 1259 شمسی، دیده به جهان گشود. سال های نخست عمر را در مدرسه ی حاجی حسن واقع در صالح آباد رشت و مدرسه ی جامعه آن شهر به آموختن مقدمات علوم دینی سپری کرد. در سال 1286 شمسی، در ...

دانلود تحقیق زندگینامه و آثار شیخ فضل بن الحسن طبرسی (معروف به علاّمه امین الاسلام طَبْرِسی)

دانلود تحقیق زندگینامه و آثار شیخ فضل بن الحسن طبرسی (معروف به علاّمه امین الاسلام طَبْرِسی)

  • تاریخ
  • ۱۰
  • علاّمه بزرگوار امین الاسلام، ابوعلی فضل بن حسن طَبْرِسی از جمله اندیشمندان نادری است که هر چند در دانشهای رایج عصر خویش خبره بود، منزلت او در تفسیر، تمام ابعاد و جوانب علمی‌اش را تحت شعاع قرار داده، وی را به مثابه مفسّری سترگ در دنیای دانش و معرف ...

دانلود تحقیق زندگینامه آیت الله خامنه ای

دانلود تحقیق زندگینامه آیت الله خامنه ای

  • تاریخ
  • ۱۱
  • رهبر عالیقدر حضرت آیت الله سید على خامنه اى فرزند مرحوم حجت الاسلام والمسلمین حاج سید جواد حسینى خامنه‌اى، در روز 24 تیرماه 1318 برابر با 28 صفر 1358 قمرى در مشهد مقدس چشم به دنیا گشود. ایشان دومین پسر خانواده هستند. زندگى سید جواد خامنه اى مانند ...

دانلود تحقیق زندگینامه میرزا کوچک خان جنگلی

دانلود تحقیق زندگینامه میرزا کوچک خان جنگلی

  • تاریخ
  • ۷
  • میرزا یونس معروف به میرزا کوچک فرزند میرزا بزرگ، اهل رشت، در سال 1259 شمسی، دیده به جهان گشود. سال های نخست عمر را در مدرسه ی حاجی حسن واقع در صالح آباد رشت و مدرسه ی جامعه آن شهر به آموختن مقدمات علوم دینی سپری کرد. در سال 1286 شمسی، در گیلان به ...

دانلود مقاله زندگی نامه ی امام علی

دانلود مقاله زندگی نامه ی امام علی

  • تاریخ
  • ۲۹
  • ولادت و حسب و نصببنا بوشته مورخین ولادت على علیه السلام در روز جمعه 13 رجب در سال سى‏ام عام الفیل (1) بطرز عجیب و بیسابقه‏اى در درون کعبه یعنى خانه خدا بوقوع پیوست،محقق دانشمند حجه الاسلام نیر گوید:اى آنکه حریم کعبه کاشانه تست‏ بطحا صدف گوهر یکدانه ...

دانلود تحقیق زندگینامه آیت الله خامنه ای

دانلود تحقیق زندگینامه آیت الله خامنه ای

  • تاریخ
  • ۱۱
  • رهبر عالیقدر حضرت آیت الله سید على خامنه اى فرزند مرحوم حجت الاسلام والمسلمین حاج سید جواد حسینى خامنه‌اى، در روز 24 تیرماه 1318 برابر با 28 صفر 1358 قمرى در مشهد مقدس چشم به دنیا گشود. ایشان دومین پسر خانواده هستند. زندگى سید جواد خامنه اى مانند ...

PaperDoc.ir پیپرداک
Paperdocir@
27 23 800 0938

Follow Us On:

پرداخت نهایی
عنوان مقاله
محصول به سبد خرید اضافه شد.